Kinderen & schermen

Mediawijsheid is een belangrijk onderdeel in de opvoeding van 0 tot 6-jarigen. Want het gebruik van (digitale) media willen we als opvoeders zo gezond mogelijk aanbieden aan onze kinderen. Hoe doe je dat? 

Over internet, gamen en televisiekijken in combinatie met kinderen bestaan veelal negatieve vooroordelen. Het zijn stoorzenders die kinderen weghouden van het echte spelen, de schermen zijn slecht voor de ogen en al dat zitten is niet gezond voor kinderlichaampjes. Dit zijn deels terechte opmerkingen, maar is het dan nodig om het schermgebruik te verbannen? Gamen en filmpjes kijken is toch ook leuk, ontspannend en leerzaam?

Niet (on)gevaarlijk

Het is niet bewezen dat digitale media ongezond zijn voor dreumesen, peuters en kleuters. Een telefoon, televisie of tablet an sich is niet gevaarlijk voor kinderen. Het gaat er meer om hoe je met deze media omgaat. Alle tijd die jonge kinderen achter een schermpje doorbrengen, besteden ze niet aan activiteiten die een mooie bijdrage kunnen leveren aan hun ontwikkeling, zoals bewegen of knutselen.

Het echte leven

Stel je voor dat jouw kind een filmpje bekijkt waarin andere kinderen in bomen klimmen. Dan voelt jouw kind niet het krassen van de takken in zijn benen, de wiebelende takken onder zijn voeten en de spanning van de hoogte waarop het zich begeeft. Alleen ‘in het echt’ leert je kind van de ervaring en groeien zijn spieren. Bovendien heeft een kind -wanneer het buiten speelt- de kans om te vallen. Dan is ‘weer opstaan’ een mooie leerervaring. In het echte leven leert een kind meer. Zo geldt dat voor veel meer dingen!

Opvultijd

Sta je te wachten in de rij voor het vliegtuig? Of zit je in de wachtkamer van de tandarts? Verveelt je kind zich? Dan is het verleidelijk een mobieltje of tablet erbij te pakken en je kind een filmpje te laten kijken. Dat terwijl het heel gezond voor een kind is om zich van tijd tot tijd te vervelen en voor zich uit te staren. Als kinderen de ruimte en tijd krijgen voor ‘niets’, zijn ze wel zo creatief om dit vanzelf in te vullen met ‘iets’. Een game of filmpje is ‘makkelijk vermaak’. Leert een kind zichzelf te vermaken? Dan is dat een les voor het leven.

Schermtijd, waar let je op?

Toch is gamen en televisie kijken is ook gewoon super leuk én kan het enorm leerzaam zijn. Om dit verantwoord aan te bieden zijn er een aantal punten waar je op kunt letten.

Prikkelt het?

Voor jonge kinderen is het fijn wanneer de situatie in het spel herkenbaar is. Denk aan een game die zich afspeelt in de speeltuin, in een huis of de supermarkt. Een goed opgebouwde app of tool prikkelt de fantasie en maakt nieuwsgierig. Daarnaast bestaan er ook open-ended games: online spelletjes die de creativiteit stimuleren. In dit verhaal kun je meer lezen over de waarde van open-ended speelgoed.

Werkt het?

Probeer als ouder een app of game eerst zelf uit. Je ontdekt dan of het spelletje wel echt zo leuk is als het belooft te zijn. Past het wel bij de ontwikkeling van jouw kind op dit moment? Zitten er niet teveel betaalde opties in die je misschien niet wilt aanschaffen? Is het veilig?

Begeleid het

Begeleid je kind bij wat het ziet; speel samen. Het leert dan meer van een spelletje of een filmpje dan zonder dat je erbij uitlegt. Laat je peuter raden in een filmpje wat er komt, bijvoorbeeld: Waar gaat beer nu naar toe? Of leg uit: Zie je dat melk uit de uiers van een koe komt? Dat is wat jij ’s ochtends drinkt. Zo help je jouw kind te begrijpen wat het ziet en de koppeling te maken tussen de situatie uit de 2d-wereld (digitale media) en de ‘echte’ 3d-wereld.

Structureer het

‘Mama.. mag ik nu een filmpje kijken?’ Spreek je geen duidelijke momenten af waarop jouw peuter iets mag kijken of een spelletje doen? Dan kan deze vraag je vaker dan je lief is ter ore komen. Door een structuur in te bouwen en je daaraan vast te houden, vraagt jouw kind dit niet meer. Het weet immers al wanneer het mag.

Doe het voor

en lastige, maar… geef zelf het goede voorbeeld. Bankieren, bellen, mailen, muziek of de verwarming aanzetten, het kan allemaal met je telefoon. Grote kans dat je ‘m dus regelmatig in je hand hebt. Dat zien je kinderen ook. Dwing jezelf om je telefoon vaker aan de kant te leggen. Dan voorkom je daarmee dat je kind het beeld krijgt dat veelvuldig mediagebruik normaal is. Op veel telefoons kun je zien hoeveel tijd je erop doorbrengt.

Kortom, het is verstandig om digitale media op een bewuste manier te gebruiken. Jij bepaalt als ouder zelf wat je het beste bij jouw gezin vindt passen.